ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΦΩΤΟΒΟΛΤΑΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ
Η μαζική κατασκευή φωτοβολταϊκών πάρκων (σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας) έχει μια ιστορία πλέον των 10 ετών. Αρχίζουν πλέον να υπάρχουν «γερασμένοι» φωτοβολταϊκοί σταθμοί κάτι που θέτει το ερώτημα κατά πόσο είναι απαραίτητη η συντήρηση ειδικά για τα έργα αυτά.

Ας ξεκινήσουμε με το ερώτημα αν μας υποχρεώνει κάποιος να κάνουμε συντήρηση σε ένα πάρκο που έχουμε. Ο πρώτος που έμμεσα μας υποχρεώνει είναι ο διαχειριστής του δικτύου (ΔΕΔΔΗΕ) μιας και με βάση την νομοθεσία και την κατηγοριοποίηση των εγκαταστάσεων, ένας ιδιοκτήτης φωτοβολταϊκού σταθμού πρέπει να καταθέσει ανά 2ετία ΥΔΕ (Υπεύθυνη δήλωση εγκαταστάτη). Αυτό συνεπάγεται ότι ο μηχανικός που θα υπογράψει την ΥΔΕ οφείλει να έχει καταγράψει την κατάσταση του φωτοβολταϊκού σταθμού πράγμα που ισοδυναμεί με το πρώτο στάδιο μιας ετήσιας συντήρησης. Ο δεύτερος που μας υποχρεώνει είναι ο ασφαλιστής του φωτοβολταϊκού σταθμού ο οποίος απαιτεί την ύπαρξη συμβολαίου συντήρησης και βιβλίου συντήρησης όπου καταγράφονται όλες οι συντηρήσεις κατά την διάρκεια των ετών.
Επίσης, μια άλλη διάσταση που υπάρχει είναι της νομικής ευθύνης που έχει ένας ιδιοκτήτης ενός φωτοβολταϊκού σταθμού. Αν για παράδειγμα συμβεί κάποια βλάβη και προκληθεί πυρκαγιά και αυτή η πυρκαγιά μεταδοθεί έξω από τα όρια του φωτοβολταϊκού σταθμούς και προκαλέσει ένα συμβάν μεγαλύτερης διάστασης τόσο η αστική όσο και ποινική ευθύνη βαραίνει των ιδιοκτήτη του φωτοβολταϊκού σταθμού που ξεκίνησε η πυρκαγιά. Καταλαβαίνουμε ότι σε αυτή την περίπτωση αν δεν υπάρχει βιβλίο συντήρησης που να αποδεικνύει ότι ο σταθμός βρισκόταν σε άριστη κατάσταση και ήταν απλά αστοχία της στιγμής ο ιδιοκτήτης θα βρεθεί σε εξαιρετικά δύσκολη θέση.
Τέλος ένας μη συντηρημένος φωτοβολταϊκός σταθμός έχει πολύ μεγάλες πιθανότητες να έχει μειωμένη παραγωγή και να χάνεται ενέργεια άρα και επομένως έσοδα από έναν πολύ καλά συντηρημένο σταθμό. Επομένως η αναγκαιότητα μιας συντήρησης σε ετήσια βάση αλλά και την παρακολούθηση της λειτουργίας ενός σταθμού καταλαβαίνουμε ότι είναι πολύ μεγάλη.
Τι ακριβώς σημαίνει συντήρηση ενός φωτοβολταϊκού σταθμού;
Ξεκινάμε τη συντήρηση με οπτικό έλεγχο για να διαπιστώσουμε αν υπάρχουν σημεία μηχανική στήριξης που φαίνονται χαλαρά, φθαρμένες καλωδιώσεις, συνδέσεις χαλαρές και γενικά κάτι που οπτικά δεν θα είναι συμβατό με τη λειτουργία του σταθμού.
Στη συνέχεια κάνουμε τις μετρήσεις οι οποίες πρέπει να γίνουν από την πλευρά των φωτοβολταϊκών πάνελ την dc πλευρά του πάρκου. Πρέπει κάθε συστοιχία φωτοβολταϊκών πλαισίων να μετρηθεί όσον αφορά το ρεύμα βραχυκυκλώσεως (Isc) την τάση ανοιχτού κυκλώματος (Voc) καθώς και την αντίσταση μόνωσης R(iso). Αν έχουμε τη δυνατότητα να μετρήσουμε την ισχ της ηλιακής ακτινοβολίας εντός στην επιφάνεια στον φωτοβολταϊκών πλαισίων και την θερμοκρασία περιβάλλοντος κατά την στιγμή των μετρήσεων τότε μπορούμε συνδυαστικά έχουμε πολύ καλή εικόνα για την κατάσταση των φωτοβολταϊκών πλαισίων με βάση τα τεχνικά τους χαρακτηριστικά από τον κατασκευαστή τους. Με αυτές τις μετρήσεις μπορούμε να βγάλουμε συμπέρασμα αν έχει η μειωθεί η απόδοση του φωτοβολταϊκού σταθμού. Η αντίσταση μόνωσης είναι επίσης μία πολύ βασική μέτρηση μπορούμε να δούμε την κατάσταση το φωτοβολταϊκών πλαισίων και το συνδέσεων μιας συστοιχίας φωτοβολταϊκών πλαισίων έτσι ώστε να διαπιστώσουμε αν υπάρχει διαρροή ως προς γη και πιθανότητα κάποιου σοβαρού προβλήματος που μπορεί να προκύψει. Χαμηλή τιμή RISO: Σημαίνει ότι υπάρχει διαρροή ρεύματος προς τη γη (σφάλμα γείωσης), κάτι που μπορεί να προκαλέσει βλάβη στον μετατροπέα (inverter), διακοπή λειτουργίας ή κίνδυνο ηλεκτροπληξίας.

Μία επίσης βασική μέτρηση που πρέπει να κάνουμε είναι η συνολική γείωση του πάρκου να δούμε αν η τιμή που θα πάρουμε είναι εντός των προδιαγραφών.
Επόμενη διαδικασία η θερμογράφηση του σταθμού. Χρησιμοποιώντας θερμοκάμεραφουμε όλα τα φωτοβολταϊκά πλαίσια κατά την διάρκεια λειτουργίας τους βλέπουμε αν υπάρχουν πιθανά σημεία όπου έχουν σχηματιστεί hotspots.Η ύπαρξη hot spots ενέχει τους παρακάτω κινδύνους:
- Μείωση απόδοσης: Η υπερθέρμανση ρίχνει την παραγωγή ολόκληρου του συστήματος.
- Φθορά υλικών: Προκαλεί αλλοίωση χρώματος στα κύτταρα, παραμόρφωση, καταστροφή του φιλμ EVA/backsheet και ρωγμές στο γυαλί.
- Κίνδυνος πυρκαγιάς: Σε ακραίες περιπτώσεις, η πολύ υψηλή θερμοκρασία μπορεί να οδηγήσει σε φθορές που ενέχουν κίνδυνο ανάφλεξης.


Τέλος πρέπει να γίνει έλεγχος όλων των συνδέσεων στους πίνακες ac και dc καθώς και σύσφιξη όλου του υλικού ράγας εντός των ηλεκτρικών πινάκων.

Για εγκαταστάσεις που βρίσκονται εντός γηπέδου αγροτεμάχια και λοιπά καταλαβαίνουμε ότι είναι απαραίτητη η καθαριότητα του χώρου από χόρτα και βλάστηση και να τηρούνται όλες οι προδιαγραφές πυρασφάλειας.
Συμπερασματικά ια σωστή συντήρηση μπορεί να μας αυξήσει την παραγωγή μας καθώς επίσης και να μας διασφαλίσει τη σωστή λειτουργία του σταθμού χωρίς πιθανά προβλήματα που μπορεί να μας βάλουν αντιμέτωπους με σοβαρές ζημιές και με νομικές περιπέτειες.